Հունիսյան փոխհատուցումները և արտահանման խոչընդոտները

«Իրավունք» թերթը գրում է, որ կառավարությունը հունիսի 4-ի նիստում ընդունել է երկու որոշում։ Առաջինը՝ հունիսին Հայաստանից արտահանվող ջերմատնային արտադրության թարմ պտուղ-բանջարեղեն և ծաղիկներ արտահանող տնտեսավարողներին կտրամադրվի որոշակի փոխհատուցում։ Երկրորդը՝ կփոխհատուցվեն դեպի Եվրոպական Միություն, Միացյալ Թագավորություն և Կանադա արտահանվող հայկական արտադրության ապրանքների մաքսատուրքերը։

Սակայն տնտեսագետ Աղասի Թավադյանը նշում է, որ այս նախաձեռնությունը, թեև լավատեսական է, իրականում կարող է չունենալ ակնկալվող արդյունքը։ Նրա կարծիքով՝ մինչև փոխհատուցումը կտրամադրվի արտահանողներին, արտահանվող ապրանքը, հատկապես ելակը, լոլիկը, պղպեղը և ծաղիկները, արդեն կփչան։ Քանի որ այս ապրանքները պահանջում են արագ փոխհատուցում, իսկ արտահանման գործընթացը բարդ է, ապա փոխհատուցումը կարող է հասնել արդեն փչացած ապրանքի։

Աղասի Թավադյանը նաև նշում է, որ ԵՄ շուկան ձևավորված չէ, և մեր ապրանքների համար լոգիստիկ կապերն ու պայմանավորվածությունները դեռևս բացակայում են։ Գործարար կապերի հաստատումը պահանջում է ժամանակ, և մինչև այդ կատարվի, արագ փչացող ապրանքները կորցնեն իրենց արժեքը։

Բացի մաքսատուրքերից, տնտեսագետը նաև նշում է լոգիստիկ ծախսերի, ԵՄ-ում գործող բյուրոկրատիայի և արտադրության ստանդարտացման երկարատև գործընթացների մասին։ Նրա կարծիքով՝ նույնիսկ եթե մաքսատուրքը հանվի, մեր լոլիկը կարող է չհամապատասխանել ԵՄ ստանդարտներին, իսկ տրանսպորտային ծախսերը կարող են լինել այնքան մեծ, որ ապրանքի ինքնարժեքը կավելանա, դարձնելով այն շուկայում անմրցունակ։

Աղասի Թավադյանը նաև նշում է, որ հայկական ապրանքը ԵՄ չի արտահանվում ոչ միայն մաքսատուրքերի պատճառով, այլև բազմաթիվ այլ խոչընդոտների պատճառով։

Վերջում տնտեսագետը նկատում է, որ ընտրություններից օրեր առաջ ընդունված որոշումը ընտրություններից հետո կարող է նույնիսկ չկիրառվել, քանի որ իրավիճակը կարող է փոխվել։ Նա նաև նշում է, որ, հակառակ քաղաքական հայտարարությունների, որոնք խրախուսում են ԵՄ շուկա արտահանումները, գործող իշխանության օրոք Ռուսաստանի հետ կապը է՛լ ավելի է ամրապնդվել։ Արդյունքում, նրա կարծիքով, այս պահին ռուսական շուկայից հրաժարվելը մեզ համար ավելի ցավոտ կլինի, քան կարող էր լինել դեռևս 2018 թվականին։